BAHÇE MALZEMELERİ

BAHÇE SANATI< prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

Sahip olunan bahçenin sanatsal tasarımını gerçekleştirirken onun arazi özelliklerini göz önünde bulundurarak boş alanları bitkiler, ağaçlar, çiçekler, köprüler, yürüyüş yolları veya minik patikalar, yükseltiler, düzleştirmeler, mimari düzenlemeler veya ekler, havuzlar, göletler veya heykellerle süslemek bahçe sanatına girer. Bahçe sanatını icra ederken geniş bahçe bitkileri bilgilerine sahip olmak, verilen emeğin karşılığının alınabilmesi için hangi bitkinin ne gibi iklim şartlarında yetişebileceğini, büyüyüp serpilebileceğini, hangilerinin hangileriyle aynı toprakta yan yana yaşayabileceğini, bahçe bitkilerinin zararlılardan nasıl korunacağını, bakımlarının nasıl yapılacağını ve daha pek çok şeyi bilmek gerekmektedir.

Tarımın ilk yapıldığı yerler arasında Mezopotamya nın beşiği, Babil, Asur ve Sümerlerin yaşadığı topraklar olan Dicle ve Fırat nehirlerinin etrafı olduğunu göz önünde bulunduracak olursak bu toprakların tarihini, kültürünü ve bitki ve bitki konularındaki bilgilerinin derinliği kendiliğinden ortaya çıkacaktır. Bugün başta Londra daki dünyaca ünlü müze olmak üzere birçok müzede sayısız belge bunu desteklemektedir. Yine Mısırlılar, Persler ve diğer uygarlıklara ait sayısız belge ve örneğin mumyalarla birlikte gömülen şifa kaynağı bahçe bitkileri gün ışığına çıkarılmıştır. Aslında tüm medeniyetlerin birbirinden farklı, birbirinden değerli botanikçileri, ilim adamları ve bahçıvanları bahçe ve bahçecilik sanatını geliştirmeye, bitkiler ve onların özleriyle halklarına şifa dağıtmaya devam etmişlerdir.

Daha yeni dönemlerdeki bahçe, bitki ve çevre bilinci, bitkilerin bakımı ve çoğaltılması, bahçenin insan beden ve ruh sağlığı üzerindeki etkileri hakkındaki gelişmeler daha ziyade sarayların ve geniş saray bahçelerinin yapımıyla yaygınlaştı diyebiliriz. Özellikle Avrupa kıtası Rönesans dönemindeyken sarayların dev bahçeleri için dış ülkelerden nadide bitkiler getirtilip bahçelerin eşsiz güzellikte ve çeşitte olmasına çalışılırdı. Sadece bahçeler değil parklar için de benzer davranışlar geçerliydi. Ülkede hiç kimsenin bilmediği tropik bitkileri uzak tropik bölgelerden getirilip bunlarla saray bahçeleri süslenir ve hayranlık uyandırılırdı.

Meraklı bilim adamı ve botanikçilerimiz Kanuni Sultan Süleyman gibi padişahlarımız lale gibi vatanımıza has çiçeklerin yetiştirilmesine, geliştirilmesine, melez çiçekler elde edilmesine ve çeşitlerinin artırılmasına, dünyaya tanıtılmasına katkıları büyüktür. 15. ve 16. yüzyıl Osmanlı döneminde her bakımdan olduğu gibi çiçekler ve bahçeler bakımından da altın dönemler yaşanıyordu. Bu dönemde bahçelere ve özellikle de gül ve lâle gibi çiçeklere o kadar değer veriliyordu ki, sayısız çeşidiyle eşsiz güzellikte melez çiçekler elde ediliyordu. Aslında dinî ve tasavvufî bakımından gülün ve lâlenin önemi ve anlamını hatırlayacak olursak bu nadide çiçeklerin manevî hayatımızda zaten çok önceden var olduğunu söylemeye gerek kalmaz.

Bu dönemde Avrupa ya ve oradan da diğer kıtalara çiçeklerden oluşan hediyeler de gönderen Osmanlı nın batıya tanıttığı en önemli üç bahçe çiçeği arasında hiç kuşkusuz öncelikle lâle ve ardından nergis ve sümbül gelir. Batı literatüründe bu çiçeklerin ve de özellikle lâlenin, çok beğenildiği için bir tüccar veya bir büyükelçi tarafından önce Viyana ya götürüldüğü ve lâlenin oradan bir şekilde Hollanda ya kadar gittiği yazmaktadır. Bizim bilgilerimize göre ise lâlenin, Kanuni Sultan Süleyman tarafından zamanın Hollanda Kralı na hediye edildiği şeklindedir. Hangisi doğru olursa olsun sonuçta bugün lâleyi tüm dünya tanımakta ve en güzel bahçeleri, botanik bahçelerini, parkları ve yol kenarlarını süslemektedir. Ülkemizde en büyük çiçek seralarının olduğu, çiçek yetiştiriciliği, bahçe malzemeleri arasında bulunan değişik bahçe ve salon bitkileri için toprak ve gübrelerinin hazırlandığı ve birçok çiçek çeşidinin ihracatının yapıldığı kent Antalya dır. Batıda ise bunun için Hollanda ünlüdür. Hollanda, çiçek ve diğer bitkileri hem Avrupa ülkelerine hem de dünyaya en çok ihraç eden ülke konumundadır.