OYUNCAK

GEZEN OYUNCAKÇILAR ve ÜLKEMİZ

Eskiden oyuncakçılar köyden köye, kasabadan kasabaya veya mahalleden mahalleye ve sokaklarda dolaşarak satarlardı oyuncakları çoğu ülkede. Ülkemizde de benzer gelişmeler olmuştu büyük oyuncakçı mağazaları ortaya çıkmadan evvel. Daha önceki savaş yılları sonrası yokluk döneminde tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de çocuklar atıklardan faydalanarak kendi oyuncaklarını kendileri üretir, örneğin tel arabalar, uçurtma, rüzgargülü, kağıttan gemiler ve uçaklar ve sapanlar vs. yaparlardı.

Toparlanma döneminden sonra ülkemizde teneke oyuncaklar ve bez bebekler üretilirdi genellikle. Kurşun askerleri olan çocuklar şanslı sayılırdı. Hayallerdeki oyuncaklar kadar renkli ve türlü şekillere sahip şekerler ve rengarenk uçan balonlar gibi küçük heyecanlarla dahi yetinen birçok çocuk olmuştur. Kim hatırlamaz ki okul çıkışındaki şekerci amcayı, onun horoz şekerlerini? Ya da baloncunun albenili balonlarını? Ya düdükleri? Gelişmiş ülkelerin çoktandır oyuncak fabrikasyonunda kullandıkları porselen ve kauçuk bizde de kullanılır oldu yavaş yavaş ve yerini geniş ölçüden plastiğe bıraktı. Oyuncak bebekler önce tek parçadan, küçük boyutlarda ve plastikten üretildiler çoğunlukla. Daha sonra eklemli ve hareketli, saçlı, renkli gözlü, kumaştan giysileri olan daha gelişmiş plastik oyuncak bebeklerin üretimine geçilebildi. Plastik oyuncak bebek konusunda faaliyet gösteren ve marka olan bir firmamız bile oldu. Çok değil, bundan 30 yıl önce bile çeşitli oyuncaklara sahip olabilmek her çocuğa nasip olmazdı. Ancak 80 li yıllarda başlayan ithalat serbestisi sonrasında Batı dünyasından ve Uzakdoğu ülkelerinden çeşitli, eğitici ve öğretici, pilli ve rengarenk oyuncaklar ülkemizde de bulunmaya başladı. Bu süreç günümüzde de artarak devam etmekte ve geldiğmiz noktada ucuz ve kalitesiz Uzakdoğu ülkeleri ürünleri oyuncak piyasasını işgal etmiş durumda ve ülkemizde oyuncak fabrikasyonu diye bir kavram kalmamıştır.

Peki çok daha eski dönemlerde oyuncak olarak neler vardı?

TAŞ DEVRİNDE OYUNCAKLAR

Oyuncak bebeklerin en eski oyuncaklar olduğu artık biliniyor. Çünkü taş devrinin ilk başlarından beri oyuncak bebeklerin kil üzerine yapılmış resimlerinin var olduğu biliniyor.

Önceleri oyuncakları insanlar basit bir şekilde yontarak kendileri yapıyorlardı. Tarih öncesinden kalma çocuk mezarlarında da oyuncaklara rastlandı. Bu minik mezarlarda bulunanlar arasında örneğin düdükler vardı. Düdüğün yanı sıra seramikten yapılmış, örneğin çıngırak gibi, çeşitli ses çıkaran oyuncaklar da bulunmuştur. Bunlar arasında günümüzde kaynana zırıltısı dediğimiz oyuncaklara çok benzeyen oyuncaklar da var idi. Çocuklarla beraber gömülü olarak bulunan bu oyuncakların aynı zamanda kötü ruhları kovma görevi de olduğu düşünülmektedir.

Eski Mısır da ise ağaçtan yapılmış ve alt çeneleri hareketli aslan ve timsah şeklinde oyuncaklar dahi bulunmuştur. Bu bölgedeki hareketli gövdeleri olan oyuncak bebeklerin tarihleri milattan 200 yıl kadar öncesine endekslenmektedir.